Khi lập dự toán cho một đội xe quét đường, phần thiết bị thường được tính khá kỹ, còn phần nhân sự lại hay bị ước lượng qua loa. Trong khi đó chi phí nhân công là khoản cố định hằng tháng và thường vượt xa chi phí nhiên liệu.
Bài viết này trả lời ba câu hỏi thực tế: một xe quét cần mấy người, mỗi ca quét được bao nhiêu, và một đội 3 xe thì cần bố trí nhân sự thế nào.
Một xe quét đường cần mấy người vận hành?
Với hầu hết các dòng xe quét hiện đại: một người. Người này vừa lái xe vừa điều khiển cụm chổi, hệ phun nước và hệ hút thông qua bảng điều khiển trong cabin.
Tuy nhiên có ba tình huống cần bố trí thêm người hỗ trợ:
- Tuyến có rác cồng kềnh — cành cây lớn, bao tải, vật liệu xây dựng. Xe quét không xử lý được các vật này, cần người dọn thủ công đi trước.
- Tuyến đông người và phương tiện — quét ban ngày trên tuyến phố đông thường cần người cảnh giới để đảm bảo an toàn.
- Tuyến có nhiều xe đỗ ven đường — phải có người đi trước xử lý hoặc chấp nhận bỏ sót phần rãnh bị xe che.

Năng suất thực tế mỗi ca phụ thuộc vào điều gì?
Năng suất công bố trên catalogue được tính ở điều kiện lý tưởng. Ngoài hiện trường, các yếu tố sau kéo con số xuống:
| Yếu tố | Ảnh hưởng tới năng suất |
|---|---|
| Mật độ rác trên tuyến | Rác dày buộc phải giảm tốc độ quét; tuyến sau mưa hoặc mùa rụng lá chậm hơn rõ rệt |
| Số lần đổ rác | Thùng nhỏ phải quay về điểm đổ nhiều lần; quãng đường tới điểm đổ càng xa càng mất giờ |
| Số lần tiếp nước | Bồn nước hết là phải dừng; điểm tiếp nước xa tuyến làm mất nhiều thời gian chết |
| Mật độ giao thông | Quét ban ngày trên tuyến đông chậm hơn nhiều so với ca đêm |
| Số khúc cua và điểm quay đầu | Tuyến ngắn nhiều cua cho năng suất thấp hơn tuyến dài thẳng cùng chiều dài |
| Xe đỗ ven đường | Buộc phải bỏ qua phần rãnh hoặc quay lại quét bù |
Khuyến nghị lập dự toán: lấy năng suất catalogue nhân với hệ số thực tế, và tự đo lại trong 2 tuần đầu vận hành để có con số đúng cho tuyến của mình. Đừng dùng con số catalogue để cam kết tiến độ với chủ đầu tư.
Nên bố trí ca ngày hay ca đêm?
| Ca đêm | Ca ngày | |
|---|---|---|
| Năng suất | Cao hơn — đường vắng, ít xe đỗ | Thấp hơn |
| An toàn | Ít xung đột giao thông nhưng tầm nhìn kém | Tầm nhìn tốt, nhiều xung đột giao thông |
| Tiếng ồn | Vấn đề lớn ở khu dân cư | Không đáng kể |
| Chi phí nhân công | Cao hơn do phụ cấp ca đêm | Thấp hơn |
| Phù hợp với | Đường đô thị, đại lộ, tuyến chính | Khu công nghiệp, khuôn viên nhà máy, cảng |
Trong thực tế nhiều đơn vị đô thị chọn ca sáng sớm (khoảng trước giờ cao điểm) như một phương án dung hòa: đường đã vắng, tiếng ồn ít gây phiền hơn đêm khuya, và tầm nhìn tốt hơn ca đêm.
Yêu cầu đối với người vận hành xe quét
[[CẦN KIỂM CHỨNG PHÁP LÝ: yêu cầu về giấy phép lái xe theo hạng xe cơ sở và chứng chỉ an toàn lao động đối với người vận hành xe chuyên dùng — cần đối chiếu văn bản hiện hành trước khi đăng.]]
Ngoài yêu cầu pháp lý, nội dung đào tạo vận hành thực tế nên bao gồm:
- Cài đặt áp lực chổi phù hợp với từng loại mặt đường — đặt quá nặng làm mòn chổi rất nhanh, quá nhẹ thì quét không sạch
- Phối hợp giữa lượng nước phun và lực hút để dập bụi hiệu quả mà không làm bết rác trong thùng
- Chọn tốc độ di chuyển theo mật độ rác
- Quy trình vệ sinh bộ lọc và thùng chứa cuối mỗi ca
- Kiểm tra đầu ca: mức dầu, mức nước, tình trạng chổi, vòi phun có tắc không

Bài toán nhân sự cho đội 3 xe quét
Sai lầm phổ biến khi lập kế hoạch: tính đúng 3 người cho 3 xe. Thực tế cần tính thêm các khoản sau:
- Nhân sự dự phòng cho nghỉ phép, nghỉ ốm và đào tạo — nếu không có, mỗi lần một người nghỉ là một xe nằm bãi
- Nhân sự theo số ca, không phải theo số xe — đội chạy 2 ca cần gần gấp đôi nhân sự so với chạy 1 ca
- Người phụ trách bảo dưỡng — có thể kiêm nhiệm nếu đội nhỏ, nhưng phải có người chịu trách nhiệm rõ ràng cho lịch bảo dưỡng
- Người điều phối tuyến khi đội từ 3 xe trở lên và có nhiều tuyến khác nhau
Nguyên tắc an toàn khi lập dự toán: bố trí dư khoảng một người so với số ca tối thiểu. Khoản chi thêm này nhỏ hơn nhiều so với thiệt hại khi tuyến không được quét đúng cam kết với chủ đầu tư.
Câu hỏi thường gặp
Xe quét mini có cần bằng lái riêng không?
Tùy vào việc xe được đăng ký là loại phương tiện nào và trọng tải bao nhiêu. Cần xác nhận với đơn vị cung cấp về hạng giấy phép lái xe tương ứng trước khi bố trí người vận hành.
Một người có vận hành được nhiều xe khác nhau không?
Về nguyên tắc là được nếu có giấy phép phù hợp, nhưng mỗi dòng xe có cụm điều khiển và đặc tính riêng. Nên đào tạo chuyển đổi khi người vận hành đổi sang dòng xe khác thay vì để họ tự mò.
Có nên thuê ngoài dịch vụ vận hành thay vì tuyển người?
Với nhu cầu theo mùa vụ hoặc theo đợt chiến dịch, thuê trọn gói cả xe và người vận hành thường hợp lý hơn. Với nhu cầu thường xuyên quanh năm, đội ngũ nội bộ cho chi phí dài hạn tốt hơn.
Cần tư vấn thêm?
Zoom Việt Nam — nhà phân phối chính hãng thiết bị xây dựng và nâng hạ tại Việt Nam.
Hotline: 0961 248 222
Địa chỉ: Shophouse SP.10A-10, Vinhomes Ocean Park, Gia Lâm, Hà Nội
Giờ làm việc: 8:00 – 17:30



Bài viết liên quan
Kích thước xe chở rác, xe ép rác và cách chọn dung tích cho đội thu gom
Kích thước xe chở rác quyết định xe có vào được ngõ, hầm chung cư[xem thêm...]
Th10
Xe quét rác cho trường học, khu chung cư, resort và sân golf: chọn mẫu theo mặt bằng
Sân trường sau giờ ra chơi, tầng hầm chung cư, con đường dẫn vào sảnh[xem thêm...]
Th10
Máy Xúc Đào Zoomlion: Chọn Máy 3–50 Tấn Theo Loại Công Trình
Chọn máy xúc đào bao nhiêu tấn? Bảng đối chiếu tấn với loại công trình,[xem thêm...]
Th9
Thuê Xe Nâng Mùa Cao Điểm Cuối Năm: Đặt Trước Từ Tháng Mấy?
Quý 4 luôn khan xe nâng cho thuê. Timeline đặt xe, so sánh thuê ngày/tháng/năm[xem thêm...]
Th9
Máy Công Trình Ngập Nước Sau Bão: Checklist 12 Bước Phục Hồi
Máy xúc, máy ủi bị ngập nước sau mưa bão? Checklist 12 bước kiểm tra[xem thêm...]
Th9
Cách Bảo Quản Máy Công Trình Đúng Cách Trong Mùa Mưa
Cách bảo quản máy công trình đúng cách trong mùa mưa giúp hạn chế han[xem thêm...]
Th9